Tài nguyên dạy học

Hỗ trợ trực tuyến

  • (Hóa học-Chia sẻ)

Điều tra ý kiến

Ý kiến của bạn về trang web như thế nào?
Đẹp
Nội dung bổ ích
Đơn điệu
Bình thường
Ý kiến khác khác

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Ảnh ngẫu nhiên

    Gioi_thieu_ve_cac_diem_cuc.flv 0.Gioi_thieu_cac_loai_qua_va_loi_ich_cua_viec_an_hoa_qua.flv Bai_thai_son_con_.flv Movie_00011.flv Bai_ca_GVND.swf Thiep_moi_sinh_nhat_Thanh_Nghi13.swf Dat_nuoc__loan_02.swf Thang_ba.swf Dien_phan_nuoc2.flv Tinhme3.swf Tinhme_tcmoi.swf 0.H2_O2.swf 0.Nuoc_tac_dung_voi_voi_song_1.flv 0.Nuoc_tac_dung_voi_Diphotpho_PentaOxit.flv SudungBDTDtrongdayhoc.flv Nam_hoc_moi.swf SAM_0293.jpg SAM_0381.jpg 025Duong_ve_hai_thon__Thu_hien.mp3 Images54794_41.jpg

    Thành viên trực tuyến

    0 khách và 0 thành viên

    Sắp xếp dữ liệu

    Chào mừng quý vị đến với website:Hóa Học-Chia Sẻ của Đinh Văn Nhật

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tài liệu của Website Hóa Học - Chia Sẻ về máy tính của mình.
    Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.
    Gốc > Diễn đàn hóa học > Hóa học ứng dụng >

    Trị số Octan là gì?

    Octan là một chất hữu cơ (ngôn ngữ chuyên môn gọi là hydrocacbon) có trong phân tử 8 nguyên tử cacbon nối liền nhau thành mạch thẳng. Nó là hydrocacbon no ở vị trí thứ tám trong dãy hydrocacbon no mà mở đầu là metan. Trong hóa học người ta hay sử dụng cách gọi tên chất hóa học theo chữ cái latin, ở đây tiếp đầu từ oct có nghĩa là tám. Sở dĩ phải nói kỹ như vậy để các bạn hiểu rằng trị số octan mà chúng ta đang quan tâm không dính dáng gì đến octan cả! Mà lại dính dáng đến iso-octan kia. Và octan mạch thẳng viết đúng phải là n-octan (n là norman có nghĩa là thẳng) để phân biệt với iso-octan viết là i-octan. Bây giờ xin nói đến trị số octan (còn gọi là chỉ số octan).

    Định nghĩa chi tiết của trị số octan như sau: “Trị số octan là một đại lượng quy ước dùng để đặc trưng cho tính chống kích nổ của nhiên liệu. Nó được đo bằng % thể tích của iso-octan (2,2,4-trimetylpentan) có trong hỗn hợp của nó với n-heptan và có khả năng chống kích nổ tương đương khả năng chống kích nổ của nhiên liệu thí nghiệm ở điều kiện chuẩn”. Từ định nghĩa trên ta thấy trị số octan chỉ liên quan với iso-octan thôi chứ chẳng dính dáng gì đến octan cả. Hơn nữa người ta cũng chỉ rõ công thức của iso-octan ở đây là 2,2,4-trimetylpentan, nghĩa là một chất tuy cũng có 8 nguyên tử cacbon trong phân tử nhưng lại có mạch nhánh chứ không phải mạch thẳng như octan. Chữ iso trong tiếng latin có nghĩa là “mọc ra” hoặc “nhánh phụ” là để chỉ ý này. Cũng từ định nghĩa này ta thấy chỉ số octan ở đây không đồng nghĩa với lượng octan hoặc iso-octan cao hay thấp, cũng không liên quan gì tới nhiệt độ và “bốc” hay “không bốc” của xe cả.

    Bản chất của trị số này là ở chỗ người ta đem hai loại nhiên liệu đi so sánh khả năng chống kích nổ, một là nhiên liệu xe ta chạy với một cái khác là hỗn hợp của i-octan với n-heptan, rồi thay đổi % i-octan trong hỗn hợp sao cho cuối cùng tìm ra giá trị X của i-octan mà khả năng chống kích nổ của hỗn hợp i-octan và n-heptan tương đương khả năng chống kích nổ của nhiên liệu xe ta chạy. Ta nói trị số octan của xăng (xe ta chạy) là X đó. Trên thực tế i-octan có khả năng chống kích nổ rất tốt và được quy ước là 100, còn n-heptan chống kích nổ kém nhất nên được quy ước là 0. Vào thời người ta nghĩ ra trị số octan (1927) thì chưa phát hiện ra những chất có khả năng chống kích nổ tốt hơn i-octan. Tuy nhiên hiện nay có rất nhiều chất có khả năng chống kích nổ tốt hơn i-octan nên trên thực tế con người đã sản xuất được nhiều loại nhiên liệu có trị số octan trên 100.

    Điển hình của loại nhiên liệu này chính là nhiên liệu phản lực cho các máy bay đấy. Có thể nói việc đưa ra trị số octan là một quá trình tìm tòi rất vất vả và đầy tính học thuật. Từ đây người ta cũng tìm ra nguyên lý sự cháy của nhiên liệu trong động cơ và bản chất của quá trình kích nổ.

    Khi sử dụng các loại xăng chất lượng thấp thường xảy ra hiện tượng nhiên liệu cháy bất ngờ và trước khi tia lửa điện của bugi bật. Khi đó các nút hơi bị nén mạnh và nổ rất to sinh ra sóng xung kích đập mạnh vào thành xylanh theo nhiều hướng khác nhau gây nên sự rung lắc và gõ lộc cộc trong cơ cấu động cơ. Kết quả là làm động cơ mau bị rỗ, hiệu suất đốt cháy nhiên liệu giảm.

    Để khắc phục hiện tượng này, các nhà chế biến nhiên liệu sẽ chế biến kỹ hơn để loại bỏ những chất tạo ra nút hơi sinh kích nổ, thay vào đó là những chất có cấu trúc nhánh như i-octan…giúp nhiên liệu cháy đều đặn, có trật tự, có thứ tự sau khi bugi bật tia lửa điện. Kết quả là hiện tượng kích nổ được loại bỏ hoàn toàn, sự nổ đều đặn theo một hướng giúp xylanh và pit-tông hoạt động nhịp nhàng, toàn bộ năng lượng truyền hết ra trục khuỷu và thanh truyền để chạy xe chứ không phải tiêu tốn vào việc gõ động cơ hay làm rỗ thành xylanh nữa…

    Quá trình chế biến xăng cho trị số octan cao như thế được gọi là quá trình reforming… Như vậy xăng có trị số octan cao thích hợp với mọi loại động cơ, đặc biệt là động cơ có tỷ số nén cao vì những động cơ này (có tỷ số nén cao) chính là loại rất dễ dàng và thường xuyên sinh ra sự kích nổ nếu không được dùng đúng nhiên liệu. Sở dĩ như vậy là vì trong động cơ tỷ số nén cao, nhiên liệu bị nén mạnh hơn nhiều so với trong động cơ tỷ số nén thấp.

    Nhìn vào tỷ số nén chúng ta dễ dàng nhận ngay ra điều đó. Như vậy, việc sử dụng xăng M95 cho chiếc xe yêu quý của chúng ta, đặc biệt là những xe đời mới tự động đã là điều không còn phải bàn cãi nữa. Điều đáng để tâm ở đây là liệu chúng ta có được mua đúng loại xăng mà chúng ta đã trả tiền hay không mà thôi. Về việc này thì phải hỏi các nhà phân phối thôi các bạn ạ! Mấy điều chia sẻ cùng bạn đọc xa gần. 


    Nhắn tin cho tác giả
    Đinh Văn Nhật @ 17:35 22/02/2017
    Số lượt xem: 1567
    Số lượt thích: 0 người
    No_avatar

    Chỉ số Octane

    Trị số Cetane

     
    Gửi ý kiến

    uh Choa Hà Tịnh