Phương pháp đặt ẩn phụ trong giải phương trình vô tỷ

Nhấn vào đây để tải về
Nhắn tin cho tác giả
Báo tài liệu sai quy định
Xem toàn màn hình
Mở thư mục chứa tài liệu này
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Bá Trình (trang riêng)
Ngày gửi: 23h:14' 14-03-2009
Dung lượng: 315.5 KB
Số lượt tải: 30
Số lượt thích: 0 người
Phương pháp đặt ẩn phụ trong giải phương trình vô tỷ
A. Phương pháp đặt ẩn phụ
Có 3 bước cơ bản trong phương pháp này : - Đặt ẩn phụ và gán luôn điều kiện cho ẩn phụ - Đưa phương trình ban đầu về phương trình có biến là ẩn phụ Tiến hành giải quyết phương trình vừa tạo ra này . Đối chiếu với điều kiện để chọn ẩn phụ thích hợp. - Giải phương trình cho bởi ẩn phụ vừa tìm được và kết luận nghiệm * Nhận xét : - Cái mấu chốt của phương pháp này chính là ở bước đầu tiên . Lí do là nó quyết định đến toàn bộ lời giải hay, dở , ngắn hay dài của bài toán . - Có 4 phương pháp đặt ẩn phụ mà chúng tôi muốn nêu ra trong bài viết này đó là : + PP Lượng giác hoá + PP dùng ẩn phụ không triệt để + PP dùng ẩn phụ đưa về dạng tích + PP dùng ẩn phụ đưa về hệ Sau đây là bài viết : B. Nội dung phương pháp
I. Phương pháp lượng giác hoá 1. Nếu thì ta có thể đặt hoặc  Ví dụ 1 :
 Lời giải :
 ĐK : Đặt Phương trình đã cho trở thành :   cos()( ) = 0   Kết hợp với điều kiện của t suy ra :  Vậy phương trình có 1 nghiệm :  Ví dụ 3 :
 Lời giải :
 ĐK :  Đặt  phương trình đã cho trở thành :     Vậy phương trình có nghiệm duy nhất  Ví dụ 4
 HD : Nếu : phương trình không xác định . Chú ý với ta có :  vậy để giải phương trình (1) ta chỉ cần xét với  Đặt  khi đó phương trình đã cho trở thành : 
2. Nếu thì ta có thể đặt :   Ví dụ 5 : 
  Lời giải :
ĐK :  Đặt  Phương trình đã cho trở thành :      kết hợp với điều kiện của t suy ra  Vậy phương trình có 1 nghiệm :  TQ :  Ví dụ 6 :
  Lời giải :
ĐK :  Đặt  phương trình đã cho trở thành :     (thỏa mãn) TQ :  với a,b là các hằng số cho trước :
3. Đặt để đưa về phương trình lượng giác đơn giản hơn : Ví dụ 7 :
  (1) Lời giải : Do không là nghiệm của phương trình nên : (1) (2) Đặt . Khi đó (2) trở thành :   Suy ra (1) có 3 nghiệm :  Ví dụ 8 :
  Lời giải :
ĐK :  Đặt  phương trình đã cho trở thành :       Kết hợp với điều kiện su ra :  Vậy phương trình có 1 nghiệm :  
4. Mặc định điều kiện : . sau khi tìm được số nghiệm chính là số nghiệm tối đa của phương trình và kết luận : Ví dụ 9 :
  Lời giải : phương trình đã cho tương đương với : (1) Đặt : (1) trở thành :   Suy ra (1) có tập nghiệm :  Vậy nghiệm của phương trình đã cho có tập nghiệm chính là S


II. Phương pháp dùng ẩn phụ không triệt để * Nội dung phương pháp : Đưa phương trình đã cho về phương trình bậc hai với ẩn là ẩn phụ hay là ẩn của phương trình đã cho : Đưa phương trình về dạng sau :  khi đó : Đặt . Phương trình viết thành :  Đến đây chúng ta giải t theo x. Cuối cùng là giải quyết phương trình sau khi đã đơn giản hóa và kết luận : Ví dụ 1 :
  (1) lời giải :
ĐK :  Đặt  Lúc đó : (1)  
Phương trình trở thành :  Giải phương trình trên với ẩn t , ta tìm được :  Do nên không thỏa điều kiện . Với thì :   ( thỏa mãn điều kiên  Ví dụ 2 :
  Lời giải :
ĐK :  Đặt . phương trình đã cho trở thành :   * Với ,
 ta có : (vô nghiệm vì : ) * Với , ta có :  Do không là nghiệm của phương trình nên